جستجو در مجله صنوبر
دسته بندی های مجله صنوبر

عشق و ازدواج

ازدواج

عشق و ازدواج

عشق ، جاذبه‌اي غيرمرئي و پديده‌اي رازآلود است كه مهم‌ترين نقش را در تحرك، قوام و دوام عالم ايفا مي‌نمايد. اهميت و نقش تعيين كننده‌ي عشق در هستي، حكماي الهي را بر آن داشته است تا با ژرف‌نگري در مقوله‌ي عشق و تفكيك اقسام و تعيين مراتب آن و ... ، بحثي اساسي را به اين مهم اختصاص دهند. نوشتار حاضر به منظور تبيين اجمالي مقوله‌ي عشق، پس از ورود به مباحث معناشناختي عشق، ذكر اقسام و مراتب آن، به مباحثي از قبيل رابطه‌ي عشق مجازي با عشق حقيقي، اختيار و تكليف در محدوده‌ي عشق مجازي، تكليف عاشق در فراق و وصال، علت و علاج عاشق و ... مي‌پردازد و سرانجام با رويكردي اجمالي به بحث «عشق و ازدواج»، نقش عشق را به عنوان «زمينه» و نيز «پيامد» ازدواج بيان مي‌دارد و به مهم‌ترين تدابير شريعت در جهت تحكيم عشق پس از ازدواج اشاره مي‌نمايد.

ازدواج و خانواده يكي از مهم‌ترين پديده‌هاي فردي و اجتماعي و از اصلي‌‌ترين خاستگاه‌هاي سعادت افراد و جوامع بشري است. مهم‌ترين ركن در ساختارهاي موجود در خانواده، عشق و محبت است و نوع كاركرد، پويايي، توسعه و تحكيم همه جانبه آن، مبتني بر وجود اين عامل توانمند و تأثيرگذار مي‌باشد. عشق و محبت، هم در تشكيل اصل بنيان خانواده و هم در دوام، قوام، كم و كيف و معنابخشي به آن، اصلي‌‌ترين نقش را بر عهده دارد. چهار علت اصلي ايجادي، يعني علت فاعلي، غايي، صوري و مادي در بنياد خانواده، عشق و محبت است و اگر تأثير و نقش عشق و محبت در قالب يكي از علل اربعه، كاهش يافته يا معدوم شود، حدوث و بقا و كاركرد ازدواج و خانواده به همان ميزان آسيب مي‌پذيرد.

در اين مقاله سعي شده است كه گام‌هايي براي رفع برخي ابهام‌هايي كه در حوزه‌ي دوسويگي و ارتباط عشق و ازدواج وجود دارد، برداشته شود. براي تحقيق اين منظور، ضمن بيان معنا، منشأ، اقسام و مراتب عشق و تفاوت آن با محبت، به تبيين اجمالي عوامل ايجاد محبت پرداخته شده است و آن‌گاه پس از بيان اصلي‌‌ترين عوامل ايجاد محبت، يعني كفوّيت و رعايت حقوق متقابل در نهاد خانواده و قرار دادن هر يك از مرد و زن در نقش‌هاي اصلي خود، بر اين مطلب تأكيد گرديده است كه ازدواج‌هايي كه در پي عشق‌هاي گذرا حاصل مي‌شوند، نمي‌توانند از عشق به عنوان يك عامل تداوم‌بخش استفاده كنند؛ بلكه براي پايداري عشق در ازدواج بايد از ساير عواملي كه سبب اقامه و طراوت عشق و محبت مي‌شوند، نيز استفاده كرد. البته انگاره‌ها و اسطوره‌هاي حاكم بر سازوكار انديشه در هر عصر، تصاوير متبايني را درباره حقيقت عشق و ازدواج ارايه مي‌دهد؛ در اين ميان آن‌چه مهم و تعيين كننده است، توجه به نظريات ديني و مناسبات آن است.

عشق در ساحت معناشناختي

حكماي الهيه، عشـق مطلق را در همـه جهان هسـتي جـاري و سـاري مي‌دانند (ملاصدرا، بي‌تا:ج7، ص156). عشق در ديدگاه عرفاني و حكمي، عامل پيدايش آفرينش است. عشق حق به جمال خويش، عامل پيدايش جهان است و فيوضات عشق مطلق، همانند افاضات وجود مطلق در تمامي ذرات كائنات ساري و جاري است. هر علتي نسبت به معلول حقيقي خود عشق دارد و هر موجودي نيز عاشق ذات و كمالات خويشتن است و معشوق حقيقي، همان سر سلسله‌ي حلقه‌هاي علّي و معلولي جهان، يعني ذات مقدس حق است (همان: ص158) و ساير مراتب عشق نيز در طبقات هستي جريان دارد؛ يعني الفاظ، مرقات‌ها و نردبان‌هايي هستند براي رسيدن به روح معناي كلمات؛ با اين چشم‌انداز وسيع نيز، عشق از معناي عرفي خود فراتر مي‌رود و در هر عالمي، معنايي متناسب با ساختار مقتضيات آن عالم به خود مي‌گيرد. بنابراين، با اين نگاه وسيع، مي‌توان جذبه‌ها و كشش‌هايي را كه در بين ذرات كائنات وجود دارد، از جمله پرتوهاي عشق دانست. پس عشق ساري در كائنات، هم سبب قوام عالم بي‌نهايت بزرگ كهكشان‌ها و هم سبب تقوم و پايداري جهان بي‌نهايت كوچك اتم‌هاست و مظاهر خلقت و بدايع طبيعت همه در تسخير عشق‌اند و كشش و پيوند اجزا و اضداد نيز از جلوات عشق است.

تا قرن پنجم هجري، صوفيه بيشتر واژه محبت را استعمال مي‌كردند؛ ولي پس از آن استعمال كلمه «عشق» در آثار منثور و منظوم اُدبا و عرفا و حتي زبان‌هاي ساير رشته‌هاي علمي، متداول‌تر گرديد. در معارف اسلامي نيز، لغت «عشق» مورد استعمالي دارد؛ ولكن دقت در اين موارد نشان مي‌دهد كه اين كلمه و مشتقات آن نسبت به كلمه محبت و اشتقاقات آن در قرآن و در روايات استعمال بسيار كمتري دارد.

مراتب عشق

«عشق» مقوله‌اي مشكك و داراي مراتب است. ابن سينا در رساله‌ي عشقيه‌ي خود در اين‌باره مطالب مبسوطي را بيان كرده است. ادبا و اهل ذوق نيز مراتبي را در مقوله‌ي عشق مطرح نموده‌‌اند؛ ترتيب مراتب عشق از نظر ادبا و اهل ذوق بدين صورت است:

«نام نخستين مرتبه «هوي» است و پس از آن «علاقه» است كه عبارت از محبتي مي‌باشد كه ملازم و غيرمنفك از قلب عاشق است و مرتبه‌ي سوم را «كلف» ناميده‌اند و مقصود از آن شدت محبت است و مرتبه‌ي چهارم «عشق» است و آن زايد بر مقدار حبّ است و پنجم «شعف» است كه آن عبارت از احراق قلب به واسطه‌ي ازدياد محبت مي‌باشد و مرتبه‌ي ششم «شغف» است؛ يعني محبت چنان ازدياد پيدا مي‌كند كه به غلاف قلب مي‌رسد و هفتم «جوي» است كه عبارت از محبت باطني عميق به محبوب است و هشتم «تيم» است كه محبت عاشق در اين مرتبه به جايي مي‌رسد كه از معشوق ظاهري دوري گزيده و طالب ديدار معشوق حقيقي مي‌شود و مرتبه نهم را «تبل» مي‌نامند و آن وقتي است كه عاشق از شدت عشق، مريض و بيمار مي‌شود و ناتوان مي‌گردد و مرتبه دهم را «تدليه» مي‌گويند؛ در اين مرحله عقل عاشق زايل مي‌گردد؛ مرتبه يازدهم را «هَيوم» مي‌نامند و اين آخرين مرتبه‌ي عشق است و عاشق در اين حالت در معشوق فاني مي‌شود و غير از او كسي را نمي‌بيند» (ابن سينا، 1360: ص110).

اقسام عشق

عشق علاوه بر مراتب، داراي اقسامي نيز مي‌باشد. عشق را مي‌توان از يك چشم‌انداز به سه نوع تقسيم‌بندي نمود كه هر يك از اين انواع داراي حکم ارزشي خاصي است:

  • 1- عشق مجازي نامعقول : منشاء اين عشق شهوت است و مستند به خودخواهي‌هاي متنوع مي‌باشد و معمولاً سبب انحراف و ناهنجاري‌هاي روحي و اجتماعي است.
  • 2- عشق مجازي معقول : منشاء آن محبت شديد و گرايش حياتي به کمال و جمال و خيرات عاليه است.
  • 3- عشق حقيقي : منشاء آن عشق به کمال و جمال مطلق است و متعلق آن خداوند مي‌باشد و عالي‌‌ترين درجه‌ي کمال براي انسان، حصول همين نوع از عشق است (بهشتي، 1373: ص47).
  • بعضي از متفکرين، عشق را از منظر ديگري تقسيم کرده و حتي عشق انسان به انسان را در بعضي از اقسامش مثبت دانسته و خارج از مقوله‌ي شهوت معرفي نموده‌اند و آن را امري شريف و قابل احترام تلقي مي‌نمايند.

 «در مقابل اين افراد نيز، بعضي از افراد، عشق را چه از لحاظ مبدأ و چه از لحاظ کيفيت و چه از لحاظ هدف، جز حدّت و شدت غريزه‌ي جنسي نمي‌دانند. از نظر دسته اول، عشق تقسيماتي دارد كه يکي از اقسام آن عشق انسان به انسان است» (مطهري، 1368: ص73).

بنابراين، عشق هم به لحاظ منشاء و هم به لحاظ متعلق و هم به لحاظ سطح و ژرفا و کم و کيف و هم به لحاظ حالات، داراي تقسيمات مختلفي است. اگر نوع حالات عاشقانه را ملاک تقسيم‌بندي عشق قرار دهيم، روشن مي‌شود كه بعضي از عشق‌ها همانند عشق پروانه خاموشند و بعضي ديگر همسان عشق هزاردستان آتشفشاني، پرغوغا و پر از داستانند؛ بعضي از عشق‌ها در پي رنگ و هوس گذرا و موقتند و برخي ديگر که ريشه در حقيقت‌هاي ثابت‌تر و متعالي‌تر دارند، ثابت‌تر و پايدارتر مي‌باشند.

اگر ملاک تقسيم‌بندي عشق را اين پرسش قرار دهيم که آيا عشق به امر مادي و ظاهري تعلق گرفته يا به يک امر باطني و مجرد، مي‌توان اقسام ديگري نيز براي عشق بيان کرد؛ ولي اصلي‌‌ترين و مشهور‌ترين تقسيمي که براي عشق ارائه مي‌شود، به لحاظ حقيقي بودن يا مجازي بودن متعلق است؛ بنابراين عشق مجازي و عشق حقيقي از معروف‌‌ترين اقسام عشق است.

صدرالمتألهين شيرازي در باب اقسام عشق، ضمن تقسيم عشق به حقيقي و مجازي مي‌فرمايد: «عشق انساني بر سه قسم است: عشق اکبر، اوسط و اصغر. عشق اکبر اشتياق به لقاءالله و ميل به معرفت ذات، صفات و افعال اوست.» (ملاصدرا، بي‌تا: صص 189- 188) از نظر وي اين نوع عشق و اشتياق، در غير عارف پيدا نمي‌شود.

به اشتراک بگذارید :
مطالب مشابه

10 شرط مهم پیش از ازدواج

بیشتر دلایل شکست در ازدواج مربوط به عدم آگاهی طرفین از نحوه انتخاب شریک مناسب زندگی خود است.قبل از ازدواج شرطهایی وجود دارد که توجه به آنها می تواند بسیاری از افراد را که در آستانه ازدواج قرار دارند و در انتخاب خود دو دل شده اند را نجات دهد که ما در این مطلب به بررسی شرط ازدواج هایی که نباید فراموش کرد ...

ازدواج و اهمیت آن

فلاسفه و علمای علم اخلاق و جامعه شناسی در تعریف ازدواج (زناشویی) عقاید مختلفی بیان کرده اند که به بعضی از آنها اشاره می کنیم. علمای علم اخلاق گفته اند : ازدواج عبارتست از اینکه مردی با زنی با سپردن تعهد اخلاقی، زندگی مشترکی را آغاز کنند تا در غم ، شادی ، لذت و رنج یکدیگر سهیم باشند و مشکلات زندگی را به یاری همدیگر حل کنند . علمای جامعه شناسی گفته اند: ازدواج یعنی شریک قراردادن جنس مخالف در زندگی و این عمل به منظور تشکیل خانواده و تولید نسل انجام می پذیرد ...

آمادگی برای ازدواج چیست ؟

ازدواج برای خیلی از ما مهمترین رویداد زندگیمان است، بنابراین باید آمادگی خود را برای آن بسنجیم و تصمیم درست را بگیریم. افراد معمولا فانتزی ها و خیالپردازی های خود را در باره رابطه عاطفی خود در سر میپرورانند و ویژگی ها و معیارهای زیادی برای خود تعریف میکنند. در صدر این معیار ها، ویژگی های شخصیتی و اخلاقی فرد، بیشتر مورد توجه قرار میگیرد ...

سن ازدواج در ایران

سن ازدواج اولین مسأله ای است که در ازدواج مطرح می شود و می توان گفت که بهترین شرط ازدواج نیز می باشد. طبق قانون، سن ازدواج قبل از اصلاحیه اخیر 9 سال بوده، زیرا سن بلوغ، سن ازدواج تلقی شده است. اما به دلایلی که پیش از این ذکر شد ، قانونگذار، سن ازدواج را اصلاح کرده است .این اصلاحیه به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید و سن ازدواج به سیزده سالگی ارتقا یافت و اگر دختری که به سیزده سالگی نرسیده است قصد ازدواج داشته باشد ،حتماً باید از دادگاه اجازه بگیرد .

قوانین حقوقی ازدواج

عدم آگاهی لازم از قوانین حقوقی ازدواج باعث انباشت بسیار زیاد پرونده های مرتبط با ازدواج در دادگاه ها شده است. هر چند در زمانی زندگی میکنیم که ارتباطات و اطلاعات، همه جنبه های زندگی را فراگرفته، اما هنوز هم تعداد زیادی، آگاهی کافی از حقوق خود و دیگری در ازدواج ندارند و همین موجب شده ...

عشق و ازدواج

عشق ، جاذبه‌اي غيرمرئي و پديده‌اي رازآلود است كه مهم‌ترين نقش را در تحرك، قوام و دوام عالم ايفا مي‌نمايد. اهميت و نقش تعيين كننده‌ي عشق در هستي، حكماي الهي را بر آن داشته است تا با ژرف‌نگري در مقوله‌ي عشق و تفكيك اقسام و تعيين مراتب آن و ... ، بحثي اساسي را به اين مهم اختصاص دهند. نوشتار حاضر به منظور تبيين اجمالي مقوله‌ي عشق، پس از ورود به مباحث معناشناختي عشق، ذكر اقسام و مراتب آن، به مباحثي از قبيل رابطه‌ي عشق مجازي با عشق حقيقي، اختيار و تكليف در محدوده‌ي عشق مجازي، تكليف عاشق در فراق و وصال، علت و علاج عاشق و ... مي‌پردازد و سرانجام با رويكردي اجمالي به بحث «عشق و ازدواج»، نقش عشق را به عنوان «زمينه» و نيز «پيامد» ازدواج بيان مي‌دارد و به مهم‌ترين تدابير شريعت در جهت تحكيم عشق پس از ازدواج اشاره مي‌نمايد.
مطالب پیشنهادی

فال قهوه

فال قهوه با توجه به اینکه در کدام قسمت از فنجان نمایان شود، معانی مختلفی دارد.نماد با امید و روشنایی و نقشه و طرحی جدید در ارتباط است.

مشهورترین رنگ‌های مراسم عروسی

ما در یک مراسم عروسی یکی از رنگ ها را دوست داریم و در سال ۲۰۱۹ محبوب‌ترین رنگ مراسم عروسی معرفی شده است که ما برای دیدن آن هیجان‌زده هستیم . اکنون ما مشتاقانه منتظر دیدن رنگ‌های تیره‌تر و نیز برجسته‌تر کردن رنگ سیاه هستیم . ما در این مطلب مشهورترین رنگ‌های مراسم عروسی در سال ۲۰۱۹ را به شما معرفی می کنیم ...

لباس هایی که نباید آقایان در مراسم عروسی بپوشند

وقتی به مراسم عروسی دعوت میشوید اولین چیزی که به ذهن تان میرسد لباسی است که باید بپوشید، لباس هایی که در ادامه معرفی میکنیم اصلا گزینه مناسبی نیستند.

چطور با ساخت ربات جهان را به جایی بهتر تبدیل کنیم

ساخت یک ربات کار سختی نیست و حتی می توانید در خانه آن را شروع کنید. در گام اول شما باید یک سری پیش نیاز درباره علم رباتیک را بدانید.

بهترین سن آموزش شنا برای کودکان

ورزش شنا فوایدی برای کودکان دارد و آموزش شنا به کودکان باید در زمانی مناسب اتفاق بیافتد، در ادامه از نکات ایمنی مهم، باید و نبایدها و بهترین سن آموزش شنا برای کودکان مطلع می شوید.

اینکه حین یا بعد ورزش عضلات درد میگیرد خوب است یا بد؟

ورزش زیاد و غیر اصولی می تواند موجب آسیب دیدگی بدن شود، در برخی مواقع بدن دچار درد در حین ورزش و یا بعد از ورزش می شود، علت مهم درد عضلات پس از ورزش چیست و چگونه درمان می شود؟
مطالب تصادفی

پایه های اصلی یک “تغذیه سالم” برای زنان و مردان

“تغذیه سالم” یعنی مصرف مواد غذایی مورد نیاز بدن در طول روز که توسط متخصصان تغذیه اصلی ترین بخش آن معرفی شده است.

بهترین قنادی های تهران

شیرینی و کیک عروسی یکی از خوشمزه های مراسم عروسی می باشد که عروس خانم ها دوست دارند از شیکترین کیک عروسی و خوشمزه ترین شیرینی های عروسی برای مراسم عروسی خود استفاده کنند ، به همین خاطر همیشه دنباله بهترین قنادی ها و شیرینی فروشی های شهر تهران می گردنند ، ما در این مطلب بهترین قنادی های تهران را به شما معرفی می کنیم ...

ژورنال لباس عروس 2019

برای خرید یک لباس عروس 2019 در درجه اول پول مهم می باشد و به خاطر همین عروس خانم ها به دنبال این هستند که شیکترین لباس عروس را در ژورنال لباس عروس 2019 با یک قیمت مناسب داشته باشند ، ما در این مطلب از مجله صنوبر ژورنال لباس عروس 2019 را به شما عزیزان معرفی می کنیم ...

اشتباهات بزرگ در آرایش عروس

هنگامی که روز عروسی شما فرا می‌رسد، همه چشم‌ها به سمت شما خواهد بود و زمان شما برای درخشیدن است . شما زیباترین لباس را انتخاب کرده‌اید ، یک مدل موی جدید را برنامه‌ریزی کرده‌اید ، و تمام چیزهایی که برای کامل کردن ظاهر باقی مانده ، کمی آرایش است ...

طراحی سایت مزون لباس

طراحی سایت مزون لباس عروس ، در دنیای امروز همه ما برای انتخاب لباس عروس و یا هر نیاز دیگرمان قبل از اینکه به بازار سر بزنیم به اینترنت سر می زنیم تا از طریق اینترنت مدل ها و لباس های مورد نظرمون رو ببینیم و در بعضی از موارد پیش می آید که به دلیل خوب بودن جنس لباس عروس مستقیما از طریق اینترنت خرید خود را انجام می دهیم که ...

سرعت واقعی اینترنت شما چقدر است؟

سرعتی که ISP ها به شما اعلام می کنند ممکن است همان سرعتی نباشد که از آن استفاده می کنید. اگر می خواهید بدانید که سرعت واقعی اینترنت شما چقدر است کافیست که وارد سایت شده و تنها بر روی یک دکمه کلیک کنید.
تگ ها

دامادی حضرت قاسم

ماه عسل

حنابندان و پاتختی

بار سالاد و اردور

مراسم نامزدی ایرانی

داماد و عروس خوشگل

دانستنی های قبل از ازدواج

اموزش روابط زناشویی

دی جی علی گیتور

بعد از ازدواج چگونه بخوابیم

مراسم نامزدی در شیراز

خانه داری مدرن

کارت عروسی جدید

راهنمای عروسی در مشهد

زندگی زیر یک سقف بدون ازدواج

نامزدی چیست

میز شام عروسی

خدمات عروسی

آشپزی سریع

دامادی در خواب

خانه داری در هتل

مجله عروس

سبک زندگی اسلامی

مهارت های زندگی مشترک

پذیرایی ساده

عروس هلندی

برگزاری مراسم عروسی با کمترین هزینه

مجله عروسک سخنگو

عروسی خوبان

پوست و زیبایی مجله

آشپزی با مرغ

خرید عروسی کجا برم

دانستنی های مهم قبل از ازدواج

خانه داری به انگلیسی

خرید عروسی برای داماد

برنامه ریزی مراسم عروسی

خواستگاری پیمان

مرجع عروسی

معاشقه

داماد و عروس به انگلیسی

از اشنایی تا ازدواج

دفتر یادبود عروسی

بعد از ازدواج

دسر تیرامیسو

خرید عروسی نو عروس

مراسم ازدواج آوا و آوش

معاشقه قبل از دخول

نامزدی خاطزات

عروسی لری

نوزاد و کودک

نظر شما